W końcu ukończyłeś proces destylacji i nie możesz się doczekać, aż spróbujesz swojego domowego trunku. Sprawdzasz swój produkt i widzisz dziwnie wyglądający kolor i mleczny odcień.

Nie zniechęcaj się. To częste zjawisko, które zdarza się nawet najlepszym destylatorom. Istnieje kilka powodów, dla których destylat jest mętny – omówimy je szczegółowo w tym artykule. Niezależnie od tego, czy mętny kolor destylatu wynika z wykipienia zacieru, zmętnienia czy twardości wody, wyjaśnimy wszystkie niejasności związane z mętnym bimbrem, podpowiemy, jak to naprawić i jak zapobiec temu w przyszłości.

Czym jest mętny bimber?

Mętny bimber to destylat o mlecznym, zamglonym wyglądzie.

Mętność wynika najczęściej z gwałtownego wykipienia spienionego zacieru z kotła do chłodnicy lub kolumny destylacyjnej (ang. “puke”), interakcji olejków zawartych w destylacie z dodaną do niego wodą, twardości wody, a także zebrania zbyt dużej ilości pogonów destylacji.

Większość mętnych bimbrowych destylatów ma kolor mlecznobiały, ale może się zdarzyć, że otrzymasz destylat brązowy, pomarańczowy lub czerwony.

Kolor bimbrowego destylatu nie decyduje o tym, czy jest on bezpieczny do spożycia. Poniżej znajduje się wyjaśnienie różnych przyczyn zmętnienia bimbrowego destylatu oraz wskazówki, jak temu zaradzić, jeśli zdarzy się to w Twoim przypadku.

Jak wyklarować mętny bimber?

Mętne bimbry nie są wszystkie takie same. Trunek może być mętny tuż po wyjściu z destylatora lub dopiero po rozcieńczeniu. Poniżej znajduje się wyjaśnienie przyczyn obu tych zjawisk oraz sposoby ich rozwiązania.

1. Destylat jest mętny zaraz po wyjściu z destylatora.

Jeśli destylat jest mętny zaraz po wyjściu z destylatora, istnieją dwie główne przyczyny: “puke” lub zbieranie zbyt dużej ilości pogonów. Poniżej znajduje się wyjaśnienie tych dwóch zjawisk.

• “Puke” 

Jedną z charakterystycznych oznak tego zjawiska jest kolor destylatu. Jeśli Twój bimber ma czerwony, pomarańczowy lub brązowy odcień i zawiera pianę, oznacza to, że zacier gwałtownie wykipiał. Kiedy napełnisz kocioł dużą ilością zacieru i zacznie on wrzeć, powstają bąbelki, piana i pianka. Piana i pianka unoszą się przez kolumnę destylacyjną, przedostają się do ramienia odprowadzającego, mijają skraplacz i trafiają do słoików zbiorczych. Taki trunek nie nadaje się do spożycia, a najlepszym rozwiązaniem jest ponowna destylacja trunku.

• Zbieranie zbyt dużej ilości pogonów

Końcowe frakcje zawierają wyższe alkohole (fuzle), które wytrącają się podczas rozcieńczania destylatu wodą. Aby temu zapobiec, należy odbierać wyłącznie frakcję główną (serce), a pozostałe frakcje zawrócić do kolejnej destylacji.

Warto również zauważyć, że zbieranie pogonów nie odbywa się wyłącznie pod koniec destylacji. Pogony mogą pojawiać się również w trakcie procesu destylacji. Aby temu zapobiec, nie należy prowadzić destylacji w tak wysokiej temperaturze, jak podczas destylacji rozdzielczej. Zbyt wysoka temperatura nie daje pogonom wystarczająco dużo czasu na oddzielenie się. Zamiast tego powoduje, że pogony przedostają się do serc.

2. Destylat jest mętny po oddzieleniu frakcji/sprawdzaniu mocy

Olejki eteryczne pochodzące z ziaren, roślin i składników aromatycznych występujących w destylacie są ulubionym składnikiem wielu destylatorów ze względu na smak i aromat, jakie zapewniają. Jednak gdy wchodzą w reakcję z wodą, mogą powodować zmętnienie produktu końcowego. Oto wyjaśnienie związku między tym nawodnionym płynem a olejkami oraz tego, w jaki sposób powoduje on zmętnienie.

• Wystąpiło zmętnienie

Zmętnienie wynika z interakcji wody z olejkami zawartymi w destylacie. Olejki eteryczne występujące w ziarnie lub roślinie użytej do przygotowania zacieru często pozostają w stanie uśpienia w destylacie, ale gdy tylko dodaje się do niego wodę podczas rozcieńczania trunku, ulegają one uwolnieniu i powodują powstanie mlecznego zabarwienia. Im więcej wody dodasz, tym większe jest prawdopodobieństwo, że olejki eteryczne wyjdą z zawiesiny.

• Zbyt twarda woda

Wodę dodaje się zazwyczaj w celu obniżenia zawartości alkoholu w destylacie (ABV). Jednak rodzaj użytej wody może być przyczyną zmętnienia. Woda z kranu ma wysoką zawartość minerałów, które bardzo szybko wchodzą w reakcję z olejkami eterycznymi zawartymi w destylacie.

Najlepiej jest używać wody filtrowanej podczas rozcieńczania trunku, ponieważ zawiera ona minimalne ślady składników odżywczych, co eliminuje ryzyko powstania zmętnienia. Woda filtrowana zapobiega również tak zwanemu zmętnieniu chłodniczemu. Zmętnienie chłodnicze to zmętnienie, które powstaje, gdy olejki uwalniają się z zawiesiny podczas schładzania destylatu.

Czy picie mętnego bimbru jest bezpieczne?

Picie mętnego bimbru może być bezpieczne w konkretnych przypadkach. Ważne jest, aby zwracać uwagę na kolor destylatu. Jeśli ma on przezroczysty niebieski odcień, nie należy go pić, ponieważ istnieje duże prawdopodobieństwo, że zawiera siarczan miedzi pochodzący z miedzi w destylatorze, dlatego najlepiej go wylać. Jeśli destylat ma mętny wygląd, można go spożyć.

Jak oczyścić zacier/nastaw?

Istnieją dwie metody, które skutecznie mogą pomóc w oczyszczeniu gotowego zacieru/nastawu:

1. Metoda kazeinowa

Kazeina jest białkiem mleka, które wiąże się z taninami i zawieszonymi cząstkami mikroskopijnymi, powodując ich opadanie w postaci osadu. By oczyścić bimber należy do mętnego destylatu dodać odtłuszczone mleko lub czysty proszek kazeinowy. Roztwór następnie należy dobrze wymieszać i pozostawić na 1-2 dni. Jeśli białka mleka zsiadają się i ściągną zmętnienie na dno, należy odfiltrować powstały płyn.

2. Użycie bentonitu

Bentonit to skała osadowa, która dzięki ujemnemu ładunkowi elektrycznemu przyciąga i wytrąca zmętnione cząstki. By pozbyć się w ten sposób zmętnienia z wymieszaj glinkę bentonitową z gorącą wodą: 60-70°C (około 1 łyżeczka na ok. 250 ml wody) i pozostaw na 3-4 godziny od czasu do czasu mieszając, aż stworzy się gładka pasta. Dodaj zawiesinę do zacieru i dokładnie wymieszaj. Pozostaw do całkowitego osiadania na około 24-48 godzin w chłodnym miejscu. Na dnie utworzy się gęsty, zbity osad, a nad nim uzyskasz idealnie przezroczysty płyn.

Jak naprawić mętny bimber?

W zależności od przyczyny zmętnienia bimbru istnieją trzy metody, które można zastosować w celu jego oczyszczenia:

1. Ponowna destylacja

Jeśli podczas fazy destylacji głównej wystąpi zjawisko „pukingu”, konieczne będzie ponowne destylowanie bimbru. Płyn ten nie nadaje się do spożycia i nadal zawiera zanieczyszczenia, które powinny zostać odfiltrowane podczas fazy destylacji głównej. Przed ponowną destylacją należy dokładnie wyczyścić destylator, aby usunąć wszelkie zanieczyszczenia zalegające w poszczególnych częściach sprzętu. Następnie możesz uruchomić destylator przy umiarkowanej temperaturze 78℃–85℃.

Jeśli „puking” wystąpi podczas destylacji frakcji, możesz zebrać frakcję o niskiej zawartości alkoholu i dodać ją do kotła podczas destylacji głównej. Upewnij się, że temperatura destylatora utrzymuje się w zakresie 78℃–85℃.

2. Węgiel aktywny 

Użycie węgla aktywnego jest jednym z łatwiejszych sposobów na uratowanie mętnego trunku. Działa on na zasadzie adsorpcji, usuwając z przygotowanego trunku większe cząsteczki i oleje. Przed użyciem należy jednak dokładnie przepłukać węgiel czystą wodą, aby usunąć pył i ewentualne zanieczyszczenia. Wsyp węgiel do wysokiej rurki filtracyjnej lub umieść go bezpośrednio w pojemniku z alkoholem. Powoli przelewaj lub przepuszczaj bimber przez węgiel, aby oczyścić płyn. 

3. Krioklarowanie

Krioklarowanie polega na wykorzystaniu ujemnych temperatur do wymuszenia drobnych cząstek i związków powodujących zmętnienie do złączenia w większe grudki co powoduje ich późniejsze wytrącenie. Należy umieścić bimber w szczelnym pojemniku i włożyć go do zamrażarki lub innego zimnego miejsca. Należy pozostawić go na kilka dni, aby częściowo zamarzł lub schłodził się do temperatury bliskiej zeru. Gdy osad zestali się lub opadnie na dno, należy odlać czysty płyn z górnej warstwy i przelać go do innego naczynia.

4. Ponowne rozpuszczanie

Metoda ta jest stosowana przede wszystkim w celu usunięcia zmętnienia poprzez zmianę równowagi rozpuszczalników. Do mętnego roztworu należy dodać niewielką ilość neutralnego alkoholu o wysokiej zawartości alkoholu (80–90% ABV). Delikatnie mieszać, aż zmętnienie rozpuści się w roztworze.

5. Dodanie czystego etanolu

Dodanie neutralnego spirytusu (etanolu) to świetny sposób na zwiększenie mocy rozpuszczającej bimbru. Jeśli zwiększysz zawartość alkoholu w destylacie, alkohol rozpuści zawiesinę, a olejki przejdą w stan zawieszenia, co z kolei spowoduje, że bimber stanie się klarowny. Możesz kupić 95-procentowy etanol i dodać kilka kropli do destylatu – nie za dużo, tylko tyle, aby bimber stał się klarowny.

Jak zapobiegać zmętnieniu bimbru?

Niektóre przypadki zmętnienia bimbru, takie jak zmętnienie spirytusu po rozcieńczeniu, nie są tak poważne jak “puke” destylatora. Poniżej znajduje się kilka wskazówek, jak zachować ostrożność i, miejmy nadzieję, zapobiec ponownemu zmętnieniu bimbru.

Staraj się nie napełniać kotła zbyt mocno. Najlepiej pozostawić w brzeczce trochę miejsca, aby mogła bulgotać i nie przelała się do skraplacza ani do słoików na frakcje.

Kontroluj temperaturę. Zbyt wysoka temperatura powoduje “puking”. Upewnij się, że temperatura utrzymuje się w zakresie 78℃–85℃.

Wniosek

Mętny bimb jest źródłem frustracji, a czasem nawet niepokoju, zwłaszcza gdy dopiero zaczynasz przygodę z mętnymi, mlecznymi destylatami, ale jest to problem, który da się rozwiązać. Jedną z podstawowych zasad, których należy przestrzegać podczas destylacji, jest stała kontrola temperatury w destylatorze. Zapobiega to nie tylko “pukingowi” destylatora, ale także zmniejsza prawdopodobieństwo przedostania się frakcji ogonowych do frakcji sercowych.

Teraz, gdy już wiesz, jak radzić sobie z mętnym bimbrem (i jak zapobiegać jego ponownemu pojawieniu się), jesteś na dobrej drodze, by stać się mistrzem destylacji.